Suvadin, Home

Cover Image

नेपाल पर्यटन वर्ष २०२०
फेसबुक लोगोबाट २० लाख पर्यटन भित्र्याउने योजना तर पूर्वाधारमा ध्यान खोई ?

काठमाडौं । नेपाल भ्रमण वर्ष  सुरू हुन अब केवल चार महिना मात्र बाँकी छ । पर्यटन मन्त्रालयले स्वर्गीय रवीन्द्र अधिकारीकै योजना अनुसार नेपाल भ्रमण वर्ष २०२० मा २० लाख पर्यटक नेपाल भित्र्याउने लक्ष्य लिएर अघि बढिरहेको छ । हेलिकप्टर दुर्घटनामा परी अधिकारीको निधन भएको ५ महिनापछि देशले नयाँ पर्यटनमन्त्रीका रूपमा ताप्लेजुङबाट निर्वाचित सांसद योगेश भट्टराईलाई पाएको छ । पदभार ग्रहण गर्ने क्रममा भट्टराईले आफू आफ्नो आत्मीय मित्र रविन्द्र अधिकारीको उत्तराधिकारी भएर आएको बताएका थिए ।

भट्टराईका सामू नेपाल पर्यटन वर्ष २०२० लाई सफल बनाउने चुनौती मात्र छैन, निरन्तर खस्कँदै गैरहेको नेपाल वायुसेवा निगमको साख पनि उकास्नुपर्ने छ । यसका लागि भट्टराईले सरोकारवालाहरूसँग निरन्तर छलफल र संवाद जारी रहेको बारम्बार दोहोर्‍याउँदै आएका छन् ।

तर, गत शुक्रवार नवनियुक्त पर्यटनमन्त्री योगेश भट्टराईले राजधानीस्थित एक भव्य होटलमा आयोजित एक कार्यक्रममा पर्यटन वर्ष २०२० लाई सफल बनाउन सबैलाई टुंडिखेलमा बोलाएर सपथ खुवाउने प्रतिबद्धता जाहेर  गरे । नेपाल भ्रमण वर्ष सबै मिलेर सफल बनाउनुपर्ने र सपथ खान प्रधानमन्त्री पनि टुँडिखेलमा उपस्थित हुने उनको दाबी थियो । यो सकारात्मक काम नै हो । 

आइतवार भट्टराईले सबै नेपालीले सामाजिक सञ्जालमा भ्रमण वर्षको लोगो राख्न आह्वान गरे । विज्ञप्तिमार्फत नै गरिएको उक्त आह्वानपछि कतिपयले फेसबूक, ट्वीटर र इन्स्टाग्राममा 'प्रोफाइल पिक्चर' परिवर्तन पनि गरिसकेको सामाजिक सञ्जालमा देख्न सकिन्छ । 

विज्ञप्ति :

यस विषयमा विभिन्‍न खाले टिकाटिप्पणीहरु भइरहेका छन् । केहीले सकारात्मक सन्देश भन्दै टिप्पणी गरेका छन् भने केही प्रोफाइल पिक्चरले पर्यटन बोलाउने पर्यटनमन्त्रीको योजना बच्चापन भएको टिप्पणी गरेका छन् । वास्तवमा नियालेर हेर्ने हो भने अहिले उक्त प्रोफाइल पिक्चर सबै राजनीतिक दलका शीर्ष नेताहरुले राख्नुपर्द्थ्यो । त्यो देखिएको छैन । उनीहरुले राख्दा सामाजिक सञ्‍जालमा उनीहरुको विदेशीसामु पनि पहुँच छ र सहि प्रचार हुन सक्थ्यो । विभिन्‍न सरकारी तथा गैरसरकारी निकायमा कार्यरत, कुटनीतिक व्यक्तित्वहरु, बौद्धिक वर्गलगायतले राख्नुपर्द्थ्योव । विदेशमा भएका नेपालीहरु तथा राजदूतहरुले राख्‍नुपर्दथ्यो । तर, त्यो देखिएन । उनीहरुले त्यसो गर्दा बढी पहुँच र प्रभावकारी हुने थियो ।  

तर, भिजिट नेपालको लोगो अधिकांश नेकपामा तल्लो तहका अधिकांश कार्यकर्ताले र केही फेसबुकमा जोडिएका सर्वसाध प्रयोग गरेका छन् । जसमा उनीहरुका विरलै एक-दुई जना विदेशी साथीहरु होलान् । अब उनीहरुले राख्‍नुको औचित्यका विषयमा उनीहरु नै जानून । यहाँ भन्‍न खोजिएको पर्यटनमन्त्रीको लोगो प्रोफाइलमा राखेर २० लाख पर्यटक भित्र्याउने योजना कता जाँदैन र कति प्रभावकारी हुँदैछ भन्‍ने दृष्टान्त दिन खोजिएको हो । अब समस्या टार्ने र समस्या पाल्ने समय सरकारसँग छैन । यसकारण यस्ता सामान्य विषयमा धेरै समय खर्च गर्नुभन्दा प्रभावकारी ढंगले बृहत्तर पहुँच हुने किसिमका योजनाहरु अघि सार्नु आवश्यक देखिन्छ । 

नेपाल सरकारले भ्रमण वर्षलाई सफल बनाउन अहिले प्रचारलाई तीव्र बनाएको छ । तर भ्रमण वर्षका लागि चाहिने पूर्वाधारका बारेमा भने सरकार अहिलेसम्म मौन नै देखिएको छ । नेपालको पर्यटन पूर्वाधारको बारेमा सरकार जुन गतिमा अगाडि बढ्नुपर्ने थियो त्यसरी अगाडि बढ्न सकेको छैन। यहाँ आउने पर्यटकलाई नेपालले कसरी स्वागत गर्छ भन्ने कौतुहलता यत्रतत्र रहेको छ । अहिलेको पूर्वाधारलाई हेर्ने हो भने नेपाल आउने पर्यटकले मुखमा माक्स नलगाई हिँड्न सक्ने अवस्था छैन ।

नेपाल आउने एकमात्र अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको हालत हेर्ने हो भने कहाली लाग्दो अवस्था छ। त्यस्तै नेपाल भित्रिएका पर्यटकलाई जुन ढंगले स्वागत गर्नुपर्ने हो त्यो विगतदेखि नै हुन सकेको देखिँदैन । कर्मचारीतन्त्रको मानसिकतालाई हेर्ने हो भने यहाँ आउने पर्यटकले नेपालको बारेमा वर्णन गर्नुभन्दा पनि यहाँका कर्मचारीले दिने दुःखको बारेमा उपन्यास नबनाऊलान् भन्न सकिन्‍न । 

पर्यटक विमानस्थल ओर्लिएपछि सबैभन्दा पहिला देख्ने र घुम्ने ठाउँ निसन्देह काठमाडौं हो । तर काठमाडौंमा धूलोधूँवा, हिलो र अन्य प्रदूषण उच्च छ । विश्व स्वास्थ्य संगठनका सन् २०१६, १७ र १८ का इन्भायरमेन्टल पर्फमेन्स इन्डेक्स (इपीआई) रिपोर्टहरू अनुसार एकसय ८० देशमध्ये अत्यधिक धूलोधूवाँ र प्रदूषण हुनेमा नेपाल एकसय ७७ औं स्थानमा पर्छ ।

एकसय ८० देशमध्ये नेपालभन्दा तीन देशमा मात्र धूलोधूवाँ र प्रदूषण अलि बढी छ । त्यसपछि नेपालमा छ । विश्व स्वास्थ्य संगठनले नेपालको काठमाडौंलाई अत्यधिक प्रदूषित शहर भनेको छ । अत्यधिक धूलो, धूवाँ र प्रदूषणका कारण नेपालीहरू फोक्सो, मुटु, क्यान्सर, श्वासप्रश्वास र एलर्जी जस्ता नसर्ने रोगबाट ग्रस्त बनेको उसको रिपोर्टमा उल्लेख छ । 

यसले पर्यटन सम्भावनालाई झन् न्यून गर्दै लैजाने नेपाली कांग्रेसले गठन गरेको छायाँ सरकारका पर्यटनमन्त्री देवेन्द्रराज कंडेल दाबी गर्छन् । 'सबभन्दा पहिला सरकारले काठमाडौंको प्रदूषण कम गर्नतिर लाग्नुपर्‍यो,' कंडेलले भने, 'त्यसपछि विमानस्थलका कुराहरू आउँछन्, पर्यटन गन्तव्यका कुरा आउँछन्, पूर्वाधारका कुराहरू आउँछन्, तर भ्रमण वर्ष २०२० को तयारी गफमा बाहेक कहीँ पनि देखिएको छैन ।'

स्मरणीय के छ भने प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले पटक-पटक काठमाडौंका सडकहरू पानीले पखाल्ने वक्तव्य दिइरहन्छन् । काठमाडौंको धूलो सफा गर्न महानगरपालिकाले केही थान ब्रुमरहरू चलाइरहेको पनि छ ।

धूलोको स्रोतलाई व्यवस्थापन नगरिकन गरिएका यस्ता प्रयास सफल भइरहेका छैनन् । गत सालको असार १६ गते बलिउडकी पुरानी र सफल अभिनेत्री जुही चावलाले विश्वमै काठमाडौंको बेइज्जत हुने गरेर एक ट्वीट गरिन् ।

एक सातालामो नेपाल भ्रमणमा गरेकी चावलाले भारत फर्किनेबेलामा पशुपतिबाट निस्केपछि चारजना अन्य साथीहरूसँग मास्क लगाएको फोटो पोस्ट गर्दै 'अत्यधिक धूलो, अत्यधिक ट्राफिक, हावामा अत्यधिक डिजेल र पेट्रोलको धुँवा.. हामीले आफ्नो अनुहार छोप्नुपर्‍यो,' भनेर क्याप्सन लेखिन् । उनको भेरिफाइड ट्वीटर एकाउन्ट ४७ लाखले फलो गर्छन् । त्यसको वर्षदिन बित्दा पनि काठमाडौंको हालत सुध्रिनेतिरभन्दा पनि झन बिग्रिरहेको छ । 

चावला एउटा प्रतिनिधि पात्र मात्र हुन् । दुई वर्ष अघि एकजना विदेशीले एयरपोर्टका कर्मचारीले घुस मागेको भन्दै फेसबुकबाट लाइभ गरे । बाढीपीडितलाई राहतका लागि ल्याएको सामानमा एयरपोर्टका कर्मचारीले घुस मागेको दाबी गर्दै उनले भिडियो लाइभ गरेका थिए । यसले पुष्टि गर्छ, समग्रमा काठमाडौं हेर्ने प्रायः विदेशीको आँखामा काठमाडौंको राम्रो तस्विर झल्किँदैन ।

नेकपा कार्यकर्ता अर्थात नेपाली अमुक सर्वसाधारण नागरिकले भिजिट नेपालको लोगो आफ्नो सामाजिक सञ्‍जालमा राखेभन्दा बढी प्रभावकारी ती दुई प्रतिनिधि विदेशी पात्रले गरेको ट्विट र फेसबुक लाइभको हुन्छ । त्यसकारण पर्यटन वर्ष मनाउन प्रभावकारी योजना, प्रचार र पूर्वाधार विकासमा विशेष गति प्रदान गर्द अझै पनि ढिलो गर्नुहुँदैन । यदि अझै त्यही धिमा गतिमा पर्यटन मन्त्रालय र सरोकारवाला निकाय जाने हो भने लक्ष्य भेटाउने त कता हो कता, नियमित पर्यटकको आगमनमा पनि धक्का लाग्‍न सक्छ । समय छँदै योजना कार्यान्वयनमा अघि बढ्न आजको मुल आवश्यकता देखिन्छ ।


 

More form the Internet

loading...